بررسی تطبیقی تقسیمات کشور با تأکید بر ایجاد استان جدید در غرب مازندران

درج مطلب ذیل بمعنای تایید و یا رد آن نمی باشد و درجهت انتشار عقاید مختلف

می باشد:

شمال امروز: در مقاله ای با عنوان "بررسی تطبیقی تقسیمات کشور با تأکید بر ایجاد استان جدید در غرب مازندران" به قلم آقای احمدی، مقایسه ای بین کشورهای ترکیه، مصر، آفریقای جنوبی، کلمبیا با ایران از نظر تقسیمات کشوری صورت پذیرفت.

عامل چگالی جمعیت به عنوان پارامتر موثر در تقسیمات کشوری تعیین گردید.

زمانی مقایسه درست است که:
پدیده های مختلف در تمام پارامترها (یا حداقل برخی از پارامترها) به جز پارامتر مورد بررسی باهم مشابه باشند. با توجه به این که شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و ... این کشور ها با هم متفاوت است؛ لذا چنین مقایسه ای، قیاس مع الفارق است.

علاوه بر این پارامتر چگالی جمعیت (جمعیت در واحد مساحت) نیز یک متغیر فرعی است که نمی تواند عامل تعیین کننده در تقسیمات کشوری در ساختار مرکزگرای ایران باشد.

با توجه به اینکه شرایط سیاسی اجتماعی فرهنگی و ... ایران منحصر به فرد است، بررسی تقسیمات کشوری باید در بین استانهای ایران صورت بپذیرد. در این نوشته به مقایسه استان های تشکیل شده در چند سال اخیر و استان فرضی در غرب مازندران می پردازیم. همچنین در ساختار مرکزگرای ایران، با توجه به استانهایی که اخیرا تشکیل شده اند، پارامتر جمعیت، به خصوص جمعیت مرکز استان، به عنوان پارامتر موثر مقایسه انتخاب شده است. مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تاریخی، فرهنگی، قومی و ... را در این نوشته بررسی نمی کنیم.

استانهایی که اخیرا تاسیس شده اند:
* قزوین
* گلستان
* قم
* البرز
* خراسان جنوبی
* خراسان شمالی

این استانها از حیث جمعیت مرکز استان و شهر ستانهای حاشیه ای به سه گروه تقسیم می شوند:
۱- قزوین و گلستان
۲- قم و البرز
۳- خراسان های شمالی و جنوبی

۱- گلستان وقزوین: این دو استان مرکز و حاشیه ای تقریبا برابر با استانی که از آن جدا شده اند داشته اند.

هنگامی استان قزوین از استان زنجان جداشد، جمعیت شهر قزوین بیشتر از شهر زنجان بود:
شهر قزوین: ۳۵۵,۳۳۸
شهر زنجان: ۳۴۹,۷۱۳
علاوه بر این شهرستانهای حاشیه ای که به قزوین پیوسته اند نیز جمعیت بالایی داشته اند؛ به طوری جمعیت استان قزوین بیش از استان زنجان گردید:
استان قزوین: ۱,۱۴۳,۲۰۰
استان زنجان: ۹۴۶,۶۰۱

همچنین هنگامی که استان گلستان از استان مازندران جداشد، جمعیت شهر گرگان بیشتر از شهر ساری بود:
شهر گرگان: ۲۷۴,۴۳۸
شهر ساری: ۲۶۱,۲۹۳
علاوه بر این شهرستانهای حاشیه ای که به گرگان پیوسته اند نیز جمعیت بالایی داشته اند؛ به طوری جمعیت استان گلستان ۵۵% جمعیت استان مازندران گردید:
استان گلستان: ۱,۶۱۷,۰۸۷
استان مازندران: ۲,۹۲۰,۶۵۷

در استان فرضی در غرب استان با مرکزیت تنکابن جمعیت مرکز استان ۱۶.۶% مرکز استان فعلی خواهد بود:
شهر تنکابن: ۴۳,۳۸۱
شهر ساری: ۲۶۱,۲۹۳
علاوه بر این شهرستانهای حاشیه ای که به تنکابن خواهند پیوست (رامسر تا نوشهر) نیز جمعیت بالایی ندارند؛ به طوری جمعیت استان فرضی در غرب مازندران ۲۰.۸% جمعیت استان مازندران شرقی خواهد بود:
رامسر تا نوشهر: ۵۰۲,۴۶۱
بقیه شهرستانها: ۲,۴۱۸,۱۹۶

مقایسه این آمار درمیابیم که الگوی این دو استان برای تشکیل استان فرضی در غرب مازندران نمی تواند مورد استفاده قرا بگیرد.

۲- قم و البرز: هر چند شهرهای کرج و قم هنگام جدایی از تهران، جمعیت بسیار کمتری در مقایسه با تهران داشته اند؛ اما جزو کلانشهر های ایران محسوب می شوند.
شهر کرج: ۱,۳۸۶,۰۳۰ (پنجمین کلانشهر ایران)
شهر قم: ۹۵۹,۱۱۶ (هشتمین کلانشهر ایران)
داشتن مراکز استان بسیار قوی با وجود حاشیه بسیار ضعیف، در ساختار مرکزگرای ایران باعث شکل گیری این استانها گردیده است.

با در نظر گرفتن آمار جمعیتی شهر های غرب استان در میابیم که هیچکدام از آنها جمعیت بالای پنجاه هزار نفری ندارند چه رسد به اینکه کلانشهر باشند، لذا الگوی قم و کرج نمی تواند ن برای تشکیل استان فرضی در غرب مازندران نمی تواند مورد استفاده قرا بگیرد.

۳. خراسانهای شمالی و جنوبی:
استان خراسان تنها استانی بوده است که از زمان شکل گیریش (در تقسیمات جدید کشوری) در سال ۱۳۱۶ تا کنون تقسیم نشده بود. جمعیت بالای استان مسافت های بسیار زیاد شهرها نیز مزید بر علت شد تا این استان تقسیم شود.
در این بین چهار شهر سبزوار، نیشابور، بجنورد و بیرجند بیشترین تقاضا برای مرکز استان شدن را داشتند.
سبزوار: ۲۱۴,۵۸۲
نیشابور: ۲۰۸,۸۶۰
بجنورد: ۱۷۶,۷۲۶
بیرجند: ۱۶۶,۱۳۸
دو شهر سبزوار و نیشابور باوجود داشتن جمعیت بیشتر به علت نداشتن شهرستانهای حاشیه ای نتوانستند جدا بشوند. اما دو بجنورد و بیرجند با وجود داشتن جمعیت کمتر به علت داشتن حاشیه قوی توانستند مستقل شوند.

استان مازندران بر خلاف خراسان، یکبار تقسیم شده است و احتمال تقسیم مجدد آن کم است. علاوه بر این جمعیت تنکابن (مرکز استان فرضی در غرب مازندران) زیر پنجاه هزار نفر است و کمتر از یک سوم شهرهای بجنورد و بیرجند حمعیت دارد. لذا برای مرکز استان شدن باید مدتی صبر کند تا جمعیت آن حداقل به صد هزار نفر برسد.

مهمترین عاملی که با عث عدم تشکیل استان جدید در غرب مازندران می شود، همانطور که رئیس جمهور دکتر محمود احمدی نژاد در سفر به تنکابن به آن اشاره کردند، جمعیت کم آن مناطق است.
شهر رامسر: ۳۲,۰۸۵
شهر تنکابن: ۴۳,۳۸۱
عباس آباد: ۱۱,۲۷۸
شهر چالوس: ۴۵,۶۲۵
شهر نوشهر: ۴۲,۱۷۵
مجموع شهرستانها: ۵۰۲,۴۶۱
با نگاهی به آمار فوق درمیابیم که دربین این شهر ها مر کز قوی وجود ندارد. در ساختار مرکزگرا، نداشتن مرکز عدم توجیه برای جدا شدن است.

شهر تنکاین با جمعیت ۴۳,۰۰۰ نفری نه شهر قوی در مقایسه با مرکز استان است (گروه یک) و نه کلانشهر است (گروه دو) و نه جمعیت بالای صدو پنجاه هزار نفر دارد (گروه سه).

همچنین بر خلاف گروههای یک و سه حاشیه قوی ای ندارد. شهرهای حاشیه ای آن مانند نوشهر و چالوس جمعیتی برابر حتی بیش از آن دارند. یعنی استان فرضی در غرب مازندران با مرکزیت تنکابن حتی در خود استان نیز مرکزی قوی محسوب نمی شود.

بد نیست نگاهی به آمار جمعیتی شهرهای بزرگ استان بیندازید:
ساری: ۲۶۱,۲۹۳
بابل: ۲۰۱,۳۳۵
آمل: ۱۹۹,۶۹۸
قائمشهر: ۱۷۴,۷۶۸
بهشهر: ۸۴,۱۱۷
بابلسر: ۵۰,۰۳۲
اگر آمار بودجه جاری و عمرانی این مناطق در دسترس باشد مبنای مناسبی برای مقایسه سرانه بودجه شهروندان شرقی و غربی استان فراهم می شود، تا مشخص شود سرانه بودجه کدام منطقه بیشتر است.

آیا کسانی که مردم را تحریک میکنند این ها را نمی دانند؟
آنها قطعا این را می دانند که امکان ایجاد استان جدید در غرب مازندران بسیار کم است. در کشوری که به گفته وزیر کشور سابق ۱۹ شهر بالای صد هزار نفر تقاضای مرکز استان شدن را دارند، مرکز استان شده شهری با جمعیت زیر پنجاه هزار نفر و امری غیر ممکن به نظر می رسد.

با نزدیک شدن موعد انتخابات، نمایندگان فعلی و کاندیداهای احتمالی با برانگیختن احساسات مردمی خواهان جمع رای هستند. دریغ از اینکه عملا امکان چنین امری وجود ندارد و تنها احساسات مردم به بازی گرفته می شود./اِساره سو

/ 7 نظر / 20 بازدید
بلاسی

سلام دوست عزیز ممنون از مطالبتون ولی باید خدمتتو عرض کنم که شما فقط باید غرب استانی باشی و برای کاری اداری 300 کیلومتر به اداره ای در شرق استان برید و برخورد آنها با کسی که به لهجه خودشون صحبت نمیکنه رو ببینی تا بفهمی ما چی میکشیم در ضمن شما که سوادت بالاست (تقسیم)با س نوشته میشه (تقسیمات کشوری)

کسری(استان خوزستان شمالی)

سلام خسته نباشی. وبلاگ شما رو مطالعه کردم. موافقید تبادل لینک کنیم؟ منتظر شما هستم. نظر شما در مورد استان شدن شمال خوزستان چیست؟

دیلمی

فاصله رامسر تا ساری خیلی زیاده. در حالی که تا رشت راه زیادی نیست شاید دو ساعت. چرا هیچ کس نمیگه بخش های گیلک نشین باز به گیلان برگردند؟ مشکل مسافتیشون هم حل میشه.

مصطفی

تمام این مناطق اگر به گیلان برگردند بسیار خوب است چون فرهنگ مردم گیلان بالاتر است و مشکل فاصله هم حل می شود.

فائزی

حالا شما چرا اینقد جوش میزنین ؟ اگه این استان از شما جدا بشه مگه چیزی از شما کم میشه ؟؟؟؟؟؟؟؟؟

افشین

سلام .بر محقق ارجمند جناب نوروزی. دوست بزرگوار هر چند حضرتعالی سعی نموده اید با بیانی علمی موضوع استان شدن غرب مازندران را بررسی بفرمائید. اما صرفا تاکید شما بر روی مسائل جمعیتی مطالعه شما را صرفا تبدیل به یک کار سطحی ، یکسویه نگر و غیر قابل قبول نموده است. توجه شما را به این نکته معطوف میدارد که حتی اگر صرفا پارامتر جمعیت ملاک نظر جهت تشکیل استان جدید قرار گیرد.در این کشور مناطقی به مراتب کم جمعیت تر از غرب مازندران پیش از این تبدیل به استانی جدید گشته اند یعنوان نمونه استان ایلام در سال 93 تتها 575 هزار نفر جمعیت داشته است. و 8 استان زیر 1 ملیون و چهار استان زیر 700 هزار نفر جمعیت دارند..مضافا اینکه حضرتعالی از این نکته غافل بوده اید که منطقه موسوم به غرب مازندران که از قضا بخشی از مناطق شرقی گیلان را نیز در جریان استان شدن با خود همراه نموده است. از جمعیت شناور بسیار بالای گردشگران که حضور همیشگی برخوردار است . بنحوی که همواره نره ساله بیشترین تعداد گردشگر در کشور مربوط به همین منطقه به ثبت رسیده است و گاها 20 برابر جمعیت ساکن را آمار گردشگران بخود اختصاص داده اند. جدای از این علاوه بر جمعیت غرب مازندر

افشین

سلام .بر محقق ارجمند جناب نوروزی. دوست بزرگوار هر چند حضرتعالی سعی نموده اید با بیانی علمی موضوع استان شدن غرب مازندران را بررسی بفرمائید. اما صرفا تاکید شما بر روی مسائل جمعیتی مطالعه شما را صرفا تبدیل به یک کار سطحی ، یکسویه نگر و غیر قابل قبول نموده است. توجه شما را به این نکته معطوف میدارد که حتی اگر صرفا پارامتر جمعیت ملاک نظر جهت تشکیل استان جدید قرار گیرد.در این کشور مناطقی به مراتب کم جمعیت تر از غرب مازندران پیش از این تبدیل به استانی جدید گشته اند یعنوان نمونه استان ایلام در سال 93 تتها 575 هزار نفر جمعیت داشته است. و 8 استان زیر 1 ملیون و چهار استان زیر 700 هزار نفر جمعیت دارند..مضافا اینکه حضرتعالی از این نکته غافل بوده اید که منطقه موسوم به غرب مازندران که از قضا بخشی از مناطق شرقی گیلان را نیز در جریان استان شدن با خود همراه نموده است. از جمعیت شناور بسیار بالای گردشگران که حضور همیشگی برخوردار است . بنحوی که همواره نره ساله بیشترین تعداد گردشگر در کشور مربوط به همین منطقه به ثبت رسیده است و گاها 20 برابر جمعیت ساکن را آمار گردشگران بخود اختصاص داده اند. جدای از این علاوه بر جمعیت غرب مازندر