مصطفی نوروزی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ مصطفی نوروزی
آرشیو وبلاگ
      همدان پایتخت تاریخ و تمدن (پژوهشهای فرهنگی اجتماعی سیاسی استان همدان)
بررسی تطبیقی تقسیمات کشور با تأکید بر ایجاد استان جدید در غرب مازندران نویسنده: مصطفی نوروزی - ۱۳۸٩/٩/۱۳

درج مطلب ذیل بمعنای تایید و یا رد آن نمی باشد و درجهت انتشار عقاید مختلف

می باشد:

شمال امروز: در مقاله ای با عنوان "بررسی تطبیقی تقسیمات کشور با تأکید بر ایجاد استان جدید در غرب مازندران" به قلم آقای احمدی، مقایسه ای بین کشورهای ترکیه، مصر، آفریقای جنوبی، کلمبیا با ایران از نظر تقسیمات کشوری صورت پذیرفت.

عامل چگالی جمعیت به عنوان پارامتر موثر در تقسیمات کشوری تعیین گردید.

زمانی مقایسه درست است که:
پدیده های مختلف در تمام پارامترها (یا حداقل برخی از پارامترها) به جز پارامتر مورد بررسی باهم مشابه باشند. با توجه به این که شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و ... این کشور ها با هم متفاوت است؛ لذا چنین مقایسه ای، قیاس مع الفارق است.

علاوه بر این پارامتر چگالی جمعیت (جمعیت در واحد مساحت) نیز یک متغیر فرعی است که نمی تواند عامل تعیین کننده در تقسیمات کشوری در ساختار مرکزگرای ایران باشد.

با توجه به اینکه شرایط سیاسی اجتماعی فرهنگی و ... ایران منحصر به فرد است، بررسی تقسیمات کشوری باید در بین استانهای ایران صورت بپذیرد. در این نوشته به مقایسه استان های تشکیل شده در چند سال اخیر و استان فرضی در غرب مازندران می پردازیم. همچنین در ساختار مرکزگرای ایران، با توجه به استانهایی که اخیرا تشکیل شده اند، پارامتر جمعیت، به خصوص جمعیت مرکز استان، به عنوان پارامتر موثر مقایسه انتخاب شده است. مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تاریخی، فرهنگی، قومی و ... را در این نوشته بررسی نمی کنیم.

استانهایی که اخیرا تاسیس شده اند:
* قزوین
* گلستان
* قم
* البرز
* خراسان جنوبی
* خراسان شمالی

این استانها از حیث جمعیت مرکز استان و شهر ستانهای حاشیه ای به سه گروه تقسیم می شوند:
۱- قزوین و گلستان
۲- قم و البرز
۳- خراسان های شمالی و جنوبی

۱- گلستان وقزوین: این دو استان مرکز و حاشیه ای تقریبا برابر با استانی که از آن جدا شده اند داشته اند.

هنگامی استان قزوین از استان زنجان جداشد، جمعیت شهر قزوین بیشتر از شهر زنجان بود:
شهر قزوین: ۳۵۵,۳۳۸
شهر زنجان: ۳۴۹,۷۱۳
علاوه بر این شهرستانهای حاشیه ای که به قزوین پیوسته اند نیز جمعیت بالایی داشته اند؛ به طوری جمعیت استان قزوین بیش از استان زنجان گردید:
استان قزوین: ۱,۱۴۳,۲۰۰
استان زنجان: ۹۴۶,۶۰۱

همچنین هنگامی که استان گلستان از استان مازندران جداشد، جمعیت شهر گرگان بیشتر از شهر ساری بود:
شهر گرگان: ۲۷۴,۴۳۸
شهر ساری: ۲۶۱,۲۹۳
علاوه بر این شهرستانهای حاشیه ای که به گرگان پیوسته اند نیز جمعیت بالایی داشته اند؛ به طوری جمعیت استان گلستان ۵۵% جمعیت استان مازندران گردید:
استان گلستان: ۱,۶۱۷,۰۸۷
استان مازندران: ۲,۹۲۰,۶۵۷

در استان فرضی در غرب استان با مرکزیت تنکابن جمعیت مرکز استان ۱۶.۶% مرکز استان فعلی خواهد بود:
شهر تنکابن: ۴۳,۳۸۱
شهر ساری: ۲۶۱,۲۹۳
علاوه بر این شهرستانهای حاشیه ای که به تنکابن خواهند پیوست (رامسر تا نوشهر) نیز جمعیت بالایی ندارند؛ به طوری جمعیت استان فرضی در غرب مازندران ۲۰.۸% جمعیت استان مازندران شرقی خواهد بود:
رامسر تا نوشهر: ۵۰۲,۴۶۱
بقیه شهرستانها: ۲,۴۱۸,۱۹۶

مقایسه این آمار درمیابیم که الگوی این دو استان برای تشکیل استان فرضی در غرب مازندران نمی تواند مورد استفاده قرا بگیرد.

۲- قم و البرز: هر چند شهرهای کرج و قم هنگام جدایی از تهران، جمعیت بسیار کمتری در مقایسه با تهران داشته اند؛ اما جزو کلانشهر های ایران محسوب می شوند.
شهر کرج: ۱,۳۸۶,۰۳۰ (پنجمین کلانشهر ایران)
شهر قم: ۹۵۹,۱۱۶ (هشتمین کلانشهر ایران)
داشتن مراکز استان بسیار قوی با وجود حاشیه بسیار ضعیف، در ساختار مرکزگرای ایران باعث شکل گیری این استانها گردیده است.

با در نظر گرفتن آمار جمعیتی شهر های غرب استان در میابیم که هیچکدام از آنها جمعیت بالای پنجاه هزار نفری ندارند چه رسد به اینکه کلانشهر باشند، لذا الگوی قم و کرج نمی تواند ن برای تشکیل استان فرضی در غرب مازندران نمی تواند مورد استفاده قرا بگیرد.

۳. خراسانهای شمالی و جنوبی:
استان خراسان تنها استانی بوده است که از زمان شکل گیریش (در تقسیمات جدید کشوری) در سال ۱۳۱۶ تا کنون تقسیم نشده بود. جمعیت بالای استان مسافت های بسیار زیاد شهرها نیز مزید بر علت شد تا این استان تقسیم شود.
در این بین چهار شهر سبزوار، نیشابور، بجنورد و بیرجند بیشترین تقاضا برای مرکز استان شدن را داشتند.
سبزوار: ۲۱۴,۵۸۲
نیشابور: ۲۰۸,۸۶۰
بجنورد: ۱۷۶,۷۲۶
بیرجند: ۱۶۶,۱۳۸
دو شهر سبزوار و نیشابور باوجود داشتن جمعیت بیشتر به علت نداشتن شهرستانهای حاشیه ای نتوانستند جدا بشوند. اما دو بجنورد و بیرجند با وجود داشتن جمعیت کمتر به علت داشتن حاشیه قوی توانستند مستقل شوند.

استان مازندران بر خلاف خراسان، یکبار تقسیم شده است و احتمال تقسیم مجدد آن کم است. علاوه بر این جمعیت تنکابن (مرکز استان فرضی در غرب مازندران) زیر پنجاه هزار نفر است و کمتر از یک سوم شهرهای بجنورد و بیرجند حمعیت دارد. لذا برای مرکز استان شدن باید مدتی صبر کند تا جمعیت آن حداقل به صد هزار نفر برسد.

مهمترین عاملی که با عث عدم تشکیل استان جدید در غرب مازندران می شود، همانطور که رئیس جمهور دکتر محمود احمدی نژاد در سفر به تنکابن به آن اشاره کردند، جمعیت کم آن مناطق است.
شهر رامسر: ۳۲,۰۸۵
شهر تنکابن: ۴۳,۳۸۱
عباس آباد: ۱۱,۲۷۸
شهر چالوس: ۴۵,۶۲۵
شهر نوشهر: ۴۲,۱۷۵
مجموع شهرستانها: ۵۰۲,۴۶۱
با نگاهی به آمار فوق درمیابیم که دربین این شهر ها مر کز قوی وجود ندارد. در ساختار مرکزگرا، نداشتن مرکز عدم توجیه برای جدا شدن است.

شهر تنکاین با جمعیت ۴۳,۰۰۰ نفری نه شهر قوی در مقایسه با مرکز استان است (گروه یک) و نه کلانشهر است (گروه دو) و نه جمعیت بالای صدو پنجاه هزار نفر دارد (گروه سه).

همچنین بر خلاف گروههای یک و سه حاشیه قوی ای ندارد. شهرهای حاشیه ای آن مانند نوشهر و چالوس جمعیتی برابر حتی بیش از آن دارند. یعنی استان فرضی در غرب مازندران با مرکزیت تنکابن حتی در خود استان نیز مرکزی قوی محسوب نمی شود.

بد نیست نگاهی به آمار جمعیتی شهرهای بزرگ استان بیندازید:
ساری: ۲۶۱,۲۹۳
بابل: ۲۰۱,۳۳۵
آمل: ۱۹۹,۶۹۸
قائمشهر: ۱۷۴,۷۶۸
بهشهر: ۸۴,۱۱۷
بابلسر: ۵۰,۰۳۲
اگر آمار بودجه جاری و عمرانی این مناطق در دسترس باشد مبنای مناسبی برای مقایسه سرانه بودجه شهروندان شرقی و غربی استان فراهم می شود، تا مشخص شود سرانه بودجه کدام منطقه بیشتر است.

آیا کسانی که مردم را تحریک میکنند این ها را نمی دانند؟
آنها قطعا این را می دانند که امکان ایجاد استان جدید در غرب مازندران بسیار کم است. در کشوری که به گفته وزیر کشور سابق ۱۹ شهر بالای صد هزار نفر تقاضای مرکز استان شدن را دارند، مرکز استان شده شهری با جمعیت زیر پنجاه هزار نفر و امری غیر ممکن به نظر می رسد.

با نزدیک شدن موعد انتخابات، نمایندگان فعلی و کاندیداهای احتمالی با برانگیختن احساسات مردمی خواهان جمع رای هستند. دریغ از اینکه عملا امکان چنین امری وجود ندارد و تنها احساسات مردم به بازی گرفته می شود./اِساره سو

  نظرات ()
مطالب اخیر هشدار رضایی به عربستان/ باید برای آزمون آزادی منطقه آماده باشیم خجسته خبر داد: بررسی طرح استانی شدن انتخابات خارج از نوبت مرد یادآور شین‌آباد از همدان تلاش خود را آغاز کرده است." با طرح استانی شدن انتخابات موافق هستم دولت در آخرین اظهارات نظر خود پایان پروژه‌ها را به سال 94 موکول کرد طرح استانی شدن انتخابات مجلس فرماندار کبودراهنگ در کارگروه سلامت و امنیت غذایی: پزشکان به روستاهای محروم برون آیت‌ا... هزاوه‌ای همدانی در خاک آرمید بیشتر تهرانی ها دچار بیماری افسردگی هستند نعمتی سخنگوی هیأت رئیسه شد
کلمات کلیدی وبلاگ انتقال پایتخت (۳٢) پایتخت آینده ایران (۳۱) همدان (٢۸) تاریخ همدان (۱۳) تقصیمات کشوری (۸) ایجاد استان جدید (٦) زمان انتقال پایتخت سیاسی از تهران (٦) مشاهیر (٦) ادبیات (٥) تپه باستانی (٥) فرمانداری (٤) آداب و رسوم (٤) مذهبی (۳) فرهنگ (۳) نام جای (۳) سمنان (۳) زلزله تهران (۳) امیر خجسته (۳) کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس (۳) گزینه های انتقال پایتخت (۳) راههای کشور (۳) طرح استانی شدن انتخابات مجلس (۳) موافقان و مخالفان طرح استانی شدن انتخابات مجلس (٢) نقش اقوام در انتخابات (٢) رئیس کمیسیون امور شوراهای مجلس (٢) علیرضا خسروی نماینده سمنان،‌مهدی‌شهر و سرخه (٢) راه آهن غرب کشور (٢) موقعیت همدان (٢) آزاد راههای کشور (٢) آثار تاریخی همدان (٢) هکمتانه (٢) تپه مصلی (٢) خراسان (٢) اراک (٢) شهرستان (٢) ساوه (٢) عرفان (٢) تبریک (٢) مجلس (٢) عید (٢) تهران (٢) جغرافیا (٢) پرند (٢) سبزوار (٢) نتایج (۱) کوریجان (۱) عید نوروز (۱) آرامگاه (۱) آش (۱) روزنامه (۱) طبس (۱) نوروزی (۱) غدیر (۱) تغذیه (۱) اصفهان (۱) نقشه (۱) گردشگری (۱) وزیر آموزش و پرورش (۱) مناسبت (۱) بحرین (۱) مازندران (۱) انتخابات (۱) دختر (۱) رمضان (۱) عکس (۱) کتاب (۱) شاهرود (۱) طنز (۱) انتخابات مجلس (۱) داستان (۱) زراومند (۱) هادی گروسین (۱) دریاچه باستانی همدان (۱) ترک و آذری (۱) هابیل چگنی (۱) فرش همدان (۱) نواحی فرش بافی (۱) انواع فرش (۱) دهستان (۱) موسیقی بومی همدان (۱) موسیقی آذری همدان (۱) موسیقی کردی همدان (۱) موسیقی لری همدان (۱) خانه تاریخی (۱) پوستی زاده (۱) آخوندملاعلی همدانی ره (۱) آیت‌الله بهاری (۱) تنکابن (۱) عکس قدیمی (۱) سعید افقی (۱) اجرای نمایش (۱) پایگاه اطلاع رسانی دولت (۱) جمعیت (۱) بازار همدان (۱) کاروامسراهای همدان (۱) بوعلی سینا (۱) موزه (۱) ابن سینا (۱) ملایر (۱) همه کسی (۱) بخش (۱) امام جمعه (۱) شعر با گویش همدانی (۱) گویش همدانی (۱) شرح یک شعر به گویش همدانی (۱) حاجی بابایی (۱) مهدی چمران (۱) نمایندگان مجلس شورای اسلامی (۱) جستجوی راه حل (۱) انتقال هدفمند جمعیت از پایتخت به شهرستان (۱) استاندار همدان (۱) ملت ما (۱) احسان قنبری (۱) اخبار همدان (۱) شهر جدید حورا (۱) آیت الله بنی صدر (۱) آخوند ملاعلی همدانی (۱) شیخ باقر مهاجرانی (۱) تهران کوتاهترین پایتخت دنیا (۱) کمیته اضطراری فجایع طبیعی (۱) فرماندار کبودراهنگ (۱) محمد علی پور مختار (۱) انتخابات ریاست جمهوری یازدهم (۱) کرم رضا پیریایی (۱) بهروز نعمتی (۱) مقاله isi و isc (۱) کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس (۱) محمد ابراهیم الهی تبار (۱) نقش اقوام در انتخاب روحانی (۱) امین فضلی (۱) پایتخت را خُرد کنیم (۱) نقش سازمان زمین شناسی درانتخاب پایتخت (۱) مدیرکل دفتر بررسی مخاطرات زمین شناسی (۱) پژوهشگران جوان همدانی (۱) رییس باشگاه پژوهشگران و نخبگان واحد همدان (۱) مناطق کم لرزه (۱) دانش آموزات (۱) هاشمی مشاور رئیس جمهور مسئول مطالعه طرح انتقال پای (۱) راه و شهرسازی (۱) اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی (۱) معلون سیاسی امنیتی استاندار همدان (۱) طرح بررسی ساماندهی و تمرکززدایی از تهران (۱) هیأت رئیسه مجلس (۱) نماینده مردم اسد آباد درمجلس شورای اسلامی (۱) آیت‌ا هزاوه‌ای همدانی در خاک آرمید (۱) الزمات انتقال پایتخت (۱) تمرکز شدید و ازدحام جمعیت: (۱) نتیجه انتقال پایتخت چیست؟ (۱) باربد فرهادی (۱) کمیسیون عمران مجلس (۱) حمدجواد کولیوند (۱) عضو کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر تهرا (۱) راه‌آهن کرمانشاه (۱) علی نورزاد (۱) نماینده بهار و کبودراهنگ در مجلس شورای اسلامی (۱) استاندار قم (۱) اسد آباد (۱)
دوستان من پایگاه اطلاع رسانی بسیج سپاه انصار الحسین همدان فرمانداری همدان همدان پايگاه انصارالمهدی پايگاه ميعاد کوریجان دیار تاریخی کاغذ رنگی آیت الله نوری همدانی استان خوزستان شمالی دروازه های تاريخی همدان دانشگاه بوعلی سينا دانشگاه آزاد اسلامي اسدالله ربانی مهر-دامنه های الوند آقبلاق آقداق پرتال زیگور طراح قالب